PFAS, hay còn gọi là “hóa chất vĩnh viễn,” có khả năng tồn tại rất lâu trong môi trường và tích tụ trong cơ thể con người. Việc tiếp xúc với PFAS có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau trong cuộc sống hàng ngày mà chúng ta không hề hay biết. Dưới đây là những cách mà PFAS có thể xâm nhập vào cơ thể bạn và gây ra những nguy cơ cho sức khỏe.
1. Thực phẩm
Một trong những con đường chính mà con người có thể tiếp xúc với PFAS là thông qua thực phẩm. Khi thực phẩm tiếp xúc với các loại bao bì thực phẩm hoặc dụng cụ nấu nướng có chứa PFAS, đặc biệt khi các sản phẩm này đã xuống cấp hoặc bị hư hỏng, PFAS có thể xâm nhập vào thực phẩm. Điều này bao gồm các sản phẩm dùng một lần như hộp đựng thức ăn nhanh, giấy gói chống thấm dầu mỡ.
Ngoài ra, thực phẩm sống trong môi trường bị ô nhiễm cũng có nguy cơ chứa PFAS. Cá và động vật có vỏ sống trong các vùng nước bị ô nhiễm, cũng như trái cây hoặc rau trồng trong đất và nước nhiễm PFAS, đều có thể tích tụ hóa chất này. Khi tiêu thụ các loại thực phẩm này, PFAS sẽ xâm nhập vào cơ thể và tích tụ dần theo thời gian, dẫn đến những nguy cơ về sức khỏe lâu dài.
2. Nước uống bị ô nhiễm
Nước uống là một nguồn phơi nhiễm PFAS phổ biến. Các nguồn nước bị nhiễm PFAS thường xuất phát từ các khu vực gần các địa điểm huấn luyện chữa cháy, cơ sở quân sự hoặc các nhà máy sản xuất. Các khu vực này thường sử dụng các hóa chất chứa PFAS trong quá trình dập lửa hoặc sản xuất, khiến các chất độc hại này ngấm vào nước ngầm và các nguồn nước lân cận.
Người dân khi sử dụng nước uống bị nhiễm PFAS mà không qua lọc có thể tiếp xúc trực tiếp với hóa chất này qua việc uống nước hoặc sử dụng nước trong nấu ăn hàng ngày. PFAS trong nước có thể không có mùi hay vị rõ ràng, làm cho việc phát hiện trở nên khó khăn. Tiếp xúc lâu dài với nước nhiễm PFAS có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, từ rối loạn nội tiết đến ung thư.
3. Sản phẩm gia dụng và vật liệu xây dựng
PFAS còn có mặt trong nhiều sản phẩm gia dụng và vật liệu xây dựng mà chúng ta tiếp xúc hàng ngày. Các sản phẩm này bao gồm lớp phủ chống vết bẩn được sử dụng trên thảm, vải bọc và quần áo chống thấm nước, cũng như các sản phẩm chăm sóc cá nhân như dầu gội, chỉ nha khoa và mỹ phẩm (ví dụ như sơn móng tay, trang điểm mắt).
Ngoài ra, PFAS cũng có thể được tìm thấy trong sản phẩm tẩy rửa, sơn, vecni và chất dán kín. Khi sử dụng các sản phẩm này, con người có thể tiếp xúc với PFAS qua đường hô hấp hoặc thậm chí qua da khi sử dụng mỹ phẩm có chứa hóa chất này. Sự tiếp xúc thường xuyên với các sản phẩm có chứa PFAS không chỉ gây nguy cơ về sức khỏe ngắn hạn mà còn tích lũy trong cơ thể và dẫn đến những tác động nghiêm trọng lâu dài.
4. Bụi ô nhiễm
Bụi trong không khí cũng có thể là nguồn tiềm tàng chứa PFAS. Các vật liệu xây dựng hoặc sản phẩm gia dụng chứa PFAS khi bị phân hủy có thể phát tán vào không khí dưới dạng bụi. Khi bụi bị ô nhiễm này dính vào bề mặt như tay, đồ chơi, bát đĩa và sau đó được vô tình nuốt phải, con người có thể tiếp xúc trực tiếp với PFAS.
Đây là một nguy cơ đặc biệt lớn đối với trẻ nhỏ, những đối tượng có thói quen cho đồ chơi hoặc ngón tay vào miệng. Do vậy, việc đảm bảo môi trường sống sạch sẽ, không có bụi ô nhiễm và hạn chế sử dụng các sản phẩm chứa PFAS trong nhà là điều vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
PFAS, với đặc tính không phân hủy và tích tụ lâu dài, có thể xâm nhập vào cơ thể con người qua nhiều con đường khác nhau, từ thực phẩm, nước uống, sản phẩm gia dụng đến bụi ô nhiễm. Điều đáng lo ngại là sự hiện diện rộng rãi của PFAS trong cuộc sống hàng ngày khiến chúng ta dễ bị phơi nhiễm mà không hề hay biết. Vì vậy, người tiêu dùng cần nâng cao nhận thức và chủ động lựa chọn các sản phẩm an toàn hơn, hạn chế tiếp xúc với PFAS để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
Hãy kiểm tra kỹ lưỡng nguồn nước uống, tránh sử dụng các sản phẩm gia dụng không rõ nguồn gốc chứa PFAS, và luôn tìm kiếm các giải pháp thay thế an toàn như sản phẩm chống dính Ceramic hoặc các vật liệu xây dựng không chứa hóa chất độc hại. Chỉ bằng cách nâng cao ý thức và lựa chọn thông minh, chúng ta mới có thể giảm thiểu nguy cơ bị phơi nhiễm từ hóa chất vĩnh viễn này.
